Μαθητές από την Ελλάδα και την ομογένεια και ναυτικοί εμπορικών πλοίων σε όλο τον κόσμο ένωσαν τις δυνάμεις τους στο «Πείραμα της Γεώσφαιρας»
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: NEA
- Δημοσιεύτηκε στις Παρασκευή, 20 Μαρτίου 2026 17:10
Περισσότερα από 60 σχολεία σε όλη την Ελλάδα και την ομογένεια, καθώς και πλοία του ελληνικού εμπορικού ναυτικού ένωσαν σήμερα, ημέρα της Εαρινής Ισημερίας, τις δυνάμεις τους για να αποδείξουν μέσα από μετρήσεις ότι η Γη είναι σφαιρική. Η συνεργασία τους έγινε στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού πειράματος «Sea the Curve: Το Πείραμα της Γεώσφαιρας», που συνδιοργάνωσαν το Ίδρυμα Ευγενίδου και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Το πείραμα είναι εμπνευσμένο από τη μεθοδολογική προσέγγιση του αρχαίου Έλληνα μαθηματικού και αστρονόμου Ερατοσθένη. Τον 3ο αιώνα π.Χ. ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος πραγματοποίησε ένα ιδιοφυές πείραμα καταφέρνοντας να υπολογίσει την ακτίνα της Γης με ασύλληπτα μικρό σφάλμα για τα δεδομένα της εποχής.
Βαδίζοντας στα χνάρια τού μεγάλου αστρονόμου και μαθηματικού της αρχαιότητας οι συμμετέχοντες στο σύγχρονο πείραμα κλήθηκαν, αξιοποιώντας τη μεθοδολογία του ιστορικού πειράματος, να επαληθεύσουν τη σφαιρικότητα της Γης κάνοντας μετρήσεις του μήκους τής σκιάς μιας κατακόρυφης ράβδου συγκεκριμένου ύψους στα διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη, όπου βρίσκονται.
Στη δράση συμμετείχαν περισσότερα από 60 σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε όλη την Ελλάδα, καθώς και το Ελληνικό Γυμνάσιο και Λύκειο του Ντίσελντορφ και το Γενικό Λύκειο Νυρεμβέργης στη Γερμανία, το Αβερώφειο Γυμνάσιο και Λύκειο Αλεξάνδρειας Αιγύπτου, τα Ελληνικά Εκπαιδευτήρια Κοινότητας Κινσάσας και το Γυμνάσιο- Λύκειο Λουμπούμπασι στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Επίσης, πήραν μέρος ναυτικοί σε 15 ελληνόκτητα πλοία που πλέουν από την Αγγλία και τη Μεσόγειο μέχρι τη Μαδαγασκάρη, τον Ισημερινό και τον Ινδικό Ωκεανό.
Τα δεδομένα από τις μετρήσεις τους αποστέλλονταν σε κέντρο ελέγχου στο Ίδρυμα Ευγενίδου, όπου συγκεντρώθηκαν για να αναλυθούν από τους επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, επιτρέποντας την εμπειρική τεκμηρίωση της σφαιρικότητας της Γης. Έτσι, η συγκριτική ανάλυση των δεδομένων βοήθησε τους συμμετέχοντες να διαπιστώσουν ότι σε μια καμπύλη επιφάνεια, όπως αυτή της Γης, η σκιά ενός στύλου με σταθερό μήκος για όλους τους συμμετέχοντες αυξάνει καθώς μετακινούμαστε από τον Ισημερινό προς τα νοτιότερα ή τα βορειότερα γεωγραφικά πλάτη.
Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια ζωντανής διαδικτυακής εκπομπής που διοργανώθηκε σήμερα, οι μαθητές των Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων της Κοινότητας Κινσάσας περιέγραψαν ότι από τη μέτρησή τους προέκυψε ότι το μήκος της σκιάς ήταν μόλις 11,8 εκατοστά, ενώ οι μαθητές του 4ου Γενικού Λυκείου Ρόδου κατέγραψαν μήκος 115 εκατοστών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις που η συννεφιά δεν επέτρεψε τις μετρήσεις, σχολεία έκαναν τις σχετικές μετρήσεις χθες, όπως το 2ο ΓΕΛ Καλύμνου και το Λύκειο Άγιου Κήρυκου Ικαρίας, ενώ άλλα θα κάνουν τις μετρήσεις την επόμενη εβδομάδα και θα υπάρξει διόρθωση των αποτελεσμάτων με τη βοήθεια των μαθηματικών.
Στόχος της δράσης είναι να εξοικειώσει τους μαθητές με πειραματικές μεθόδους, να ενισχύσει τις συνεργατικές δεξιότητες και την κριτική σκέψη τους, καθώς και να ενώσει τη σχολική κοινότητα, την επιστημονική μεθοδολογία και τη ναυτιλία σε ένα κοινό πείραμα.
Κατά τη διάρκεια της διαδικτυακής εκπομπής ο διοικητής του Ιδρύματος Ευγενίδου, Ιωάννης Γκόλιας, και ο πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Σπύρος Βασιλάκος, περιέγραψαν τη συνεργασία που έχουν ξεκινήσει τα δύο ιδρύματα μεταξύ τους, πρώτη δράση της οποίας είναι το συγκεκριμένο πείραμα. Στόχος της συνεργασίας είναι μεταξύ άλλων να εξηγήσουν τα αστρονομικά φαινόμενα με εύληπτο τρόπο στην κοινωνία.
Επιστημονικοί υπεύθυνοι του πειράματος ήταν η ομάδα Πλειάδες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, που σχεδιάζει και υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις διάχυσης της επιστήμης ειδικά για παιδιά και εφήβους που λόγω κοινωνικών, βιολογικών ή γεωγραφικών παραγόντων στερούνται ισότιμης πρόσβασης στη γνώση. Την υλοποίηση του προγράμματος συντονίζουν ο εμπνευστής του, Μανώλης Πλειώνης, τέως πρόεδρος του Αστεροσκοπείου και καθηγητής στο ΑΠΘ, ο επιστημονικός υπεύθυνος δράσεων του Αστεροσκοπείου, δρ Αλέξανδρος Χιωτέλλης, ο αναπληρωτής επιστημονικός υπεύθυνος δράσεων του Αστεροσκοπείου, δρ Γιάννης Δακανάλης, και ο μεταδιδακτορικός ερευνητής, δρ Μάνος Ζαπάρτας.
