«Κόντρα» ΜΚΟ – Ε.Ε. για Ινδικά διαλυτήρια – Χαιρετίζουν την πρόταση BIMCO και ECSA

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συμπεριληφθούν δύο ακόμη Ινδικά διαλυτήρια πλοίων για πρώτη φορά στον εγκεκριμένο κατάλογο των ναυπηγείων που διαθέτει ο κλάδος πυροδοτεί εκ νέου μία συζήτηση σχετικά με τον χειρισμό των πλοίων στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Η ΜΚΟ Shpbreakingplatform, η οποία εδώ και καιρό επικρίνει έντονα τα ναυπηγεία της Νότιας Ασίας, καλεί τους Ευρωπαίους να αφαιρέσουν τα δύο ινδικά ναυπηγεία από τον προτεινόμενο κατάλογο για να διασφαλιστεί η συνέπεια και να εκπληρωθούν οι μακροχρόνιες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, ενώ ECSA και BIMCO χαιρέτισαν την είδηση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε δημόσια σχόλια σχετικά με την προτεινόμενη 16η επικαιροποίηση του εγκεκριμένου καταλόγου μονάδων ανακύκλωσης πλοίων. Η ΜΚΟ ισχυρίζεται ότι η συμπερίληψη των ινδικών ναυπηγείων «εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τη μελλοντική κατεύθυνση του κανονισμού της ΕΕ για την ανακύκλωση πλοίων». Υπογραμμίζει περαιτέρω τις ασυνέπειες, σημειώνοντας ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν υπογράψει τη Σύμβαση της Βασιλείας για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης επικίνδυνων αποβλήτων, μια κατηγορία που περιλαμβάνει τα πλοία στο τέλος του κύκλου ζωής τους ενώ σημειώνει τους κινδύνους από την προσάραξη των προς διάλυση πλοίων σε «λασπότοπους» επισείοντας περιστατικό ρύπανσης που προκλήθηκε από μια πρόσφατη διαρροή βαρέων καυσίμων τον Ιούνιο του 2026 σε ένα ινδικό διαλυτήριο.
Σε ανακοίνωση της προχθές η BIMCO μεταξύ άλλων αναφέρει ότι: «Η προτεινόμενη συμπερίληψη των ναυπηγείων αντικατοπτρίζει τις σημαντικές επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν από κορυφαίες ινδικές εγκαταστάσεις ανακύκλωσης την τελευταία δεκαετία. Σήμερα, περισσότερα από 110 ινδικά ναυπηγεία ανακύκλωσης διαθέτουν Δήλωση Συμμόρφωσης της Σύμβασης του Χονγκ Κονγκ (HKC), η οποία εκδόθηκε από μέλη της Διεθνούς Ένωσης Νηογνωμόνων. Επιπλέον, 23 ναυπηγεία στο Μπαγκλαντές έχουν ήδη λάβει άδεια για τη διεξαγωγή ανακύκλωσης πλοίων από τις εθνικές αρχές τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Χονγκ Κονγκ.
Πιστεύουμε ότι όλα τα ναυπηγεία, όπως αυτά στο Alang της Ινδίας, τα οποία έχουν επενδύσει σημαντικά σε υποδομές, έχουν υποβληθεί σε επανειλημμένους ελέγχους και έχουν λάβει επίσημο έγγραφο για την έγκριση της ανακύκλωσης πλοίων (DASR) από τις αρμόδιες εθνικές αρχές τους, θα πρέπει να είναι επιλέξιμα για ανακύκλωση πλοίων. Ως εκ τούτου, υποστηρίζουμε πλήρως την πρόταση της Επιτροπής της ΕΕ, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η πρόταση θα πρέπει να θεωρηθεί μόνο ως ένα πρώτο βήμα προς την περαιτέρω παγκόσμια αποδοχή της Σύμβασης του Χονγκ Κονγκ.
Σύμφωνα με εκτίμηση των αναλυτών μας, πάνω από 16.000 πλοία θα μπορούσαν να ανακυκλωθούν την επόμενη δεκαετία. Ενώ η ανακύκλωση πλοίων έχει μεγάλες δυνατότητες για την κυκλική οικονομία, πρέπει να γίνεται με ασφαλή και περιβαλλοντικά ορθό τρόπο, και πρέπει οι πλοιοκτήτες να επιλέγουν ναυπηγεία που συμμορφώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σχεδόν μια δεκαετία αφότου τα πρώτα ινδικά ναυπηγεία υπέβαλαν αίτηση για συμπερίληψη στον κατάλογο της ΕΕ, είναι εύλογο να αναρωτηθούμε εάν μια περιφερειακή μονομερής προσέγγιση προσφέρει αρκετές ευκαιρίες για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, την προσέλκυση μακροπρόθεσμων επενδύσεων και τη στήριξη της συνεχούς βελτίωσης σε έναν τομέα που τις χρειάζεται επειγόντως. Ο κανονισμός της ΕΕ για την ανακύκλωση πλοίων εξακολουθεί να προσφέρει περιορισμένη νομική σαφήνεια σχετικά με το πότε και γιατί οι εγκαταστάσεις εκτός της ΕΕ προστίθενται ή αφαιρούνται από τον κατάλογο της ΕΕ. Μεγάλο μέρος της εν λόγω απόφασης εξακολουθεί να βασίζεται σε μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές, ενώ, αντιθέτως, οι διευκολύνσεις της Ένωσης δεν υπόκεινται στο ίδιο επίπεδο εξωτερικής αξιολόγησης. Πιστεύουμε ότι αυτή η προσέγγιση δεν προσφέρει ισχυρά θεμέλια για προβλεψιμότητα, δικαιοσύνη ή παγκόσμια πρόοδο.
Ενώ η πρόσθετη δυναμικότητα στον κατάλογο της ΕΕ είναι ευπρόσδεκτη, ο κλάδος θα συνεχίσει να απαιτεί σημαντικά μεγαλύτερη εγκεκριμένη ικανότητα ανακύκλωσης για να καλύψει τη μελλοντική ζήτηση. Ως εκ τούτου, ενθαρρύνουμε τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές να συνεχίσουν να αναγνωρίζουν τις συμμορφούμενες εγκαταστάσεις, ανεξάρτητα από την τοποθεσία, και να εργαστούν για μεγαλύτερη σύγκλιση με τη Διεθνή Σύμβαση του Χονγκ Κονγκ.
Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η πρόταση πρέπει να ολοκληρώσει τη διαδικασία έγκρισης της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου από τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ενώ η τεχνική αξιολόγηση της Επιτροπής υποστηρίζει τη συμπερίληψη των δύο εγκαταστάσεων, ενδέχεται να προκύψουν διαφορετικές πολιτικές απόψεις από το κοινοβούλιο της ΕΕ σχετικά με την ερμηνεία και την εφαρμογή του κανονισμού της ΕΕ για την ανακύκλωση πλοίων, επηρεάζοντας ενδεχομένως το τελικό αποτέλεσμα.
Ελπίζουμε ότι η απόφαση θα παραμείνει σταθερά θεμελιωμένη στα τεχνικά πορίσματα της Επιτροπής και στα αντικειμενικά κριτήρια που θεσπίζονται βάσει του κανονισμού».
Με τα ασιατικά ναυπηγεία να εξαιρούνται από τον κατάλογο της ΕΕ, οι πλοιοκτήτες έχουν περιοριστεί σε ναυπηγεία στην Τουρκία ή σε μικρότερες εγκαταστάσεις κυρίως στην Ευρώπη. Η Ινδία έχει καταβάλει έντονες προσπάθειες για να υποστηρίξει την ανάπτυξη της βιομηχανίας ανακύκλωσης πλοίων της. Πρόσφατα χρησιμοποίησε δεδομένα από τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) για να τονίσει ότι η Ινδία κατέλαβε την πρώτη θέση παγκοσμίως στην ανακύκλωση πλοίων το 2025 με βάση τη χωρητικότητα. Επιπλέον, επανέλαβε ότι η Ινδία επικύρωσε τη Σύμβαση του Χονγκ Κονγκ (HKC) του ΔΝΟ το 2019, η οποία αντιμετωπίζει τις ανησυχίες για την ασφάλεια και το περιβάλλον στον κλάδο. Η Ινδία δηλώνει ότι μετά τις αναβαθμίσεις, συνολικά 115 εγκαταστάσεις έχουν γίνει συμβατές με το HKC.