Κυρ. Μητσοτάκης: «Δεν πιστεύω ότι η διεθνής κοινότητα θα δεχθεί να επιβάλλει το Ιράν διόδια. Θα ήταν απαράδεκτο»

Σε συνέντευξή του στο CNN σημείωσε ότι η Ελλάδα συνυπέγραψε κοινή δήλωση που καλωσορίζει την εκεχειρία και ελπίζει ότι θα καταλήξει σε μια μόνιμη ειρήνη.

«Είμαστε αισιόδοξοι», ανέφερε ενώ παράλληλα εξέφρασε την ανησυχία του για αυτό που συμβαίνει στον Λίβανο. «Είναι ξεκάθαρο ότι η επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο είναι αντιπαραγωγική και πιστεύω ότι αν θέλουμε να μιλήσουμε για τελική εκεχειρία στην περιοχή, θα πρέπει να σταματήσουν όλες οι εχθροπραξίες. Το μόνο που πετυχαίνει το Ισραήλ είναι να δίνει μια νέα πλατφόρμα στη Χεζμπολάχ», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός επισήμανε πως έχουμε στρατηγική εταιρική σχέση με το Ισραήλ αλλά, όπως είπε, οι φίλοι πρέπει να είναι ειλικρινείς μεταξύ τους. Πρόσθεσε πως για πρώτη φορά υπάρχει μια ικανή κυβέρνηση στον Λίβανο και αν συνεχιστούν οι επιθέσεις θα οδηγηθούμε σε ανθρωπιστική κρίση. «Ελπίζω να σταματήσουν προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα διατηρηθεί ένα ευρύτερο πλαίσιο της εκεχειρίας», συμπλήρωσε.
Για τα στενά του Ορμούζ ο κ. Μητσοτάκης είπε πως μας απασχολεί ιδιαιτέρως καθώς είμαστε η μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη στον κόσμο. «Δεν πιστεύω ότι η διεθνής κοινότητα θα δεχθεί να επιβάλλει το Ιράν διόδια. Θα ήταν απαράδεκτο», δήλωσε και εκτίμησε ότι είναι πιθανό «να καταλήξουμε σε ξεχωριστή διεθνή συμφωνία για τα στενά του Ορμούζ που δεν θα περιλαμβάνει τέλος που θα πληρώνουν τα πλοία». Πρόσθεσε πως αν τώρα επιβάλαμε διόδια, αυτό θα ήταν επικίνδυνο για το μέλλον της ναυσιπλοΐας.

Το σχέδιο του Ιράν

Η ναυτιλιακή αρχή του Ιράν εξέδωσε ένα επανασχεδιασμένο σχέδιο διαχωρισμού της κυκλοφορίας για τα Στενά του Ορμούζ για να «αποφευχθούν πιθανές συγκρούσεις με ναυτικές νάρκες». Πηγές πληροφοριών ανέφεραν ότι το Ιράν τοποθέτησε έως και δώδεκα νάρκες στην πλωτή οδό τον περασμένο μήνα, αλλά ο ισχυρισμός δεν έχει επαληθευτεί και αμφισβητείται.
«Λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στον Περσικό Κόλπο και των πιθανών ναρκών κατά πλοίων στην κύρια ζώνη κυκλοφορίας των Στενών του Ορμούζ, τα πλοία πρέπει να συντονιστούν με το Ναυτικό του IRGC και να χρησιμοποιήσουν τις καθορισμένες διαδρομές», ανακοίνωσε ο Οργανισμός Λιμένων και Ναυτιλίας του Ιράν, μέσω της κρατικής Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να κατευθύνει την εισερχόμενη κυκλοφορία μεταξύ των νησιών Qeshm και Larak - τη λεγόμενη διαδρομή «διοδίων της Τεχεράνης» που εποπτεύεται από το IRGC. Η νέα λωρίδα για την εξερχόμενη κυκλοφορία περνά ακριβώς νότια του Larak, εντός των ιρανικών υδάτων και είναι εύκολα προσβάσιμη για τους συνοδούς του IRGC, τις επιβιβάσεις και τις διαδικασίες επαλήθευσης ταυτότητας σκαφών.
Συγκεκριμένα, ο χάρτης περιλαμβάνει μια καθορισμένη «επικίνδυνη ζώνη» με «απαγορευμένη διέλευση» στην περιοχή όπου γινόταν η ναυσιπλοΐα βαθέων υδάτων. Οι συντεταγμένες του περιλαμβάνουν το σύστημα διαχωρισμού κυκλοφορίας (TSS) που έχει οριστεί από τον ΙΜΟ ακριβώς έξω από το βόρειο άκρο της χερσονήσου Musundam. Η ζώνη προειδοποίησης φαίνεται επίσης να καλύπτει την πρόσφατα δρομολογημένη, υπό τη διοίκηση του Ομάν ναυτιλιακή λωρίδα στο νότιο άκρο του στενού - μια προφανής αντίφαση της πολυσυζητημένης συμφωνίας Ομάν-Ιράν για τις διελεύσεις μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν.
Αν και οι ΗΠΑ και το Ιράν ανακοίνωσαν κατάπαυση του πυρός και χαλάρωση των περιορισμών ναυσιπλοΐας, το IRGC παραμένει στον de facto έλεγχο του στενού και λίγα πλοία έχουν χρησιμοποιήσει την πλωτή οδό τις πρώτες 24 ώρες από τότε που συμφωνήθηκε η παύση των μαχών. Η συνεχιζόμενη ιρανική διοίκηση του στενού - που προηγουμένως χρησιμοποιήθηκε από όλα τα έθνη ως ανοιχτός, ανεμπόδιστος διεθνής διάδρομος διέλευσης - είναι ένας από τους κορυφαίους όρους των προτάσεων της Τεχεράνης για ένα μακροπρόθεσμο ειρηνευτικό σχέδιο.

Η ναυτιλιακή κοινότητα και το διεθνές δίκαιο

H ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθεί μα «αγωνία» τις διπλωματικές και άλλες εξελίξεις που αφορούν στο άνοιγμα των στενών του Ορμούζ και ιδιαίτερα εκείνες που εστιάζουν στην αξίωση του Ιράν να καταβάλλονται διόδια διελεύσεως εισόδου και εξόδου από πλοία που πλέουν στην περιοχή του Περσικού και διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Στο μεταξύ ο Επικεφαλής Ασφάλειας και Προστασίας της BIMCO κ. Jakob Larsen, τονίζει ότι το Ιράν έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να ελέγχει τις διελεύσεις από τα Στενά ενώ εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, όπως αντιπλοϊκούς πυραύλους, drones, ταχύπλοα επιθετικά σκάφη, παράκτιο πυροβολικό και θαλάσσιες νάρκες. Η παρουσία αυτών των μέσων εντείνει την αβεβαιότητα και διατηρεί υψηλό το επίπεδο κινδύνου για τα εμπορικά πλοία. Η ναυτιλιακή βιομηχανία αναμένει ακόμη κρίσιμες τεχνικές λεπτομέρειες τόσο από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και από το Ιράν σχετικά με τον ασφαλή τρόπο διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, σημειώνει η Bimco. Η απουσία σαφούς συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο. Όπως προσθέτει, τα πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο θα επιχειρήσουν να αποχωρήσουν το συντομότερο δυνατό, αλλά μόνο όταν υπάρξουν ασφαλείς συνθήκες.
Υπενθυμίζεται ότι η η Ελλάδα την περασμένη Πέμπτη, συνυπέγραψε την πρωτοβουλία των 35 χωρών, οι οποίες δηλώνουν έτοιμες να στείλουν ναυτικές δυνάμεις στα Στενά του Ορμούζ, μόνο εφόσον προηγηθεί κατάπαυση του πυρός. Στην πρωτοβουλία συσπειρώνονται όλες οι μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης — Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία και Ολλανδία — μαζί με τον Καναδά, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τις σκανδιναβικές χώρες. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, που συμμετείχε σε τηλεδιάσκεψη των 35, ανέλυσε τις συνέπειες του ιρανικού αποκλεισμού για τα ελληνικά συμφέροντα και πρότεινε η διεθνής ναυτική αποστολή να αποκτήσει σταθερό, μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, καθώς ακόμη και μετά την εκεχειρία, η αποκατάσταση της ασφάλειας στη θαλάσσια ζώνη δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Ορέξεις

Μερίδα των αναλυτών που εξετάζουν τις εξελίξεις και ιδιαίτερα τις αξιώσεις του Ιράν έκαναν αναφορές στο διεθνές δίκαιο που διέπει τις θαλάσσιες δραστηριότητες και την σχετική νομολογία επισημαίνοντας ότι τα επίσημα όργανα της ναυτιλίας, εκτός του ICS, δεν έχουν λάβει ακόμη θέση επί των εξελίξεων γεγονός που χαρακτήριζαν επικίνδυνο να «ανοίξει ορέξεις» και σε άλλες θαλασσιες ζώνες για την καταβολή διοδίων και μάλιστα σε σχετικά ευαίσθητες περιοχές