«Πλήρης» έλεγχος των στενών του Ορμούζ από το IRGC

Το Ιράν έχει δηλώσει την πρόθεσή του να διαχειριστεί την «ανοιχτή» ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ στο διηνεκές και έχει λάβει μέτρα για να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιό του.

Τα «μη εχθρικά» σκάφη μπορούν να κανονίσουν τη διέλευση με τις ιρανικές αρχές, συντονισμένα εκ των προτέρων (και σε ορισμένες περιπτώσεις, επί πληρωμή). Τα σκάφη που συνδέονται με το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και άλλα μέρη που συνδέονται με τη σύγκρουση απαγορεύονται. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) άσκησε αυτή τη νέα εξουσία με διοικητική ιδιότητα για πρώτη φορά την Τετάρτη, αρνούμενο τη διέλευση σε πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που προσπαθούσε να διέλθει από τον Κόλπο στο Πακιστάν.

Αντιδράσεις

Η ιρανική διαχείριση των στενών είναι μια de facto πραγματικότητα στο έδαφος και αποτελεί τη βασική προτεραιότητα στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν για έναν πιθανό τερματισμό της σύγκρουσης. Ο ιρανικός έλεγχος της πλωτής οδού είναι «απαράδεκτος» για τους εταίρους των ΗΠΑ στον Κόλπο.
«Τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι διαπραγματευτικό χαρτί, ούτε εργαλείο πίεσης. Είναι ένα διεθνές πέρασμα που πρέπει να παραμείνει ανοιχτό χωρίς όρους ή περιορισμούς, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες», δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός του Κατάρ Σεΐχης Χαμάντ μπιν Τζασίμ μπιν Τζαμπέρ Αλ Θάνι. «Οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής μονομερούς ελέγχου σε αυτό ή μετατροπής του σε εργαλείο εκβιασμού, αντιπροσωπεύει άμεση απειλή όχι μόνο για τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και την περιοχή, αλλά για την παγκόσμια οικονομία στο σύνολό της».

Η Σαουδική Αραβία "χάνει την υπομονή της"

Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε πρόσφατα ότι οποιαδήποτε «εμπιστοσύνη με την Τεχεράνη έχει καταρρεύσει» αφού ανέφερε ότι η πρωτεύουσα του Ριάντ, μαζί με τον κρίσιμο τερματικό σταθμό πετρελαίου Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα και το γειτονικό διυλιστήριο, είχαν στοχοποιηθεί. Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία Aramco σπεύδει να αυξήσει τις εξαγωγές από το Yanbu για να αντισταθμίσει τη χαμένη παραγωγική της ικανότητα στον Περσικό Κόλπο.
Το υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε ότι ένα drone «συνετρίβη στο διυλιστήριο SAMREF». Είπε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη εκτίμηση ζημιών, ενώ εικόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο δείχνουν ένα μεγάλο σύννεφο καπνού να υψώνεται από την εγκατάσταση. Το Reuters επικαλείται πηγές, ωστόσο, που λένε ότι υπήρξε «ελάχιστος αντίκτυπος» στο διυλιστήριο. Ένα κοινό έργο μεταξύ της Aramco και της ExxonMobil, βρίσκεται δίπλα στο λιμάνι Yanbu και εξυπηρετείται από έναν αγωγό μήκους 750 μιλίων που εκτείνεται στην έρημο της Σαουδικής Αραβίας από τα κύρια κοιτάσματα πετρελαίου στο Abqaiq.
Σύμβουλοι ασφαλείας είχαν προειδοποιήσει την περασμένη εβδομάδα ότι το λιμάνι θα μπορούσε να στοχοποιηθεί είτε από το Ιράν είτε από τους πληρεξουσίους του, τους Χούτι. Το Υπουργείο Άμυνας κατηγόρησε ένα drone για τη ζημιά στο SAMREF, ενώ είπε ότι είχαν επίσης αναχαιτίσει και καταστρέψει έναν βαλλιστικό πύραυλο που εκτοξεύτηκε προς το λιμάνι Yanbu.

Είναι η πρώτη επιβεβαιωμένη επίθεση στις εγκαταστάσεις. Το Reuters ανέφερε ότι το λιμάνι εκκενώθηκε για λίγο, αλλά ότι οι εργασίες συνεχίστηκαν γρήγορα. Οι επιθέσεις στην Ανατολική Περιφέρεια έχουν γίνει καθημερινό φαινόμενο για τη Σαουδική Αραβία, με αναφορές να λένε ότι υπήρξαν εκατοντάδες επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η στόχευση της Yanbu και της SAMREF ήρθε μετά την επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν μετά την επίθεση στην υποδομή φυσικού αερίου του Κατάρ. Ο Τραμπ απαίτησε από το Ιράν να σταματήσει αυτές τις επιθέσεις ή απείλησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ολοκληρώσουν αυτό που είπε ότι ξεκίνησε το Ισραήλ και θα καταστρέψουν τις επιχειρήσεις φυσικού αερίου του Ιράν στο South Pars. Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ απείλησε να επιστρέψει στο νησί Kharg και να καταστρέψει τις πετρελαϊκές υποδομές, αφού είπε ότι οι ΗΠΑ είχαν περιορίσει στρατηγικά τα χτυπήματά τους στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο νησί Kharg.
Η Σαουδική Αραβία φέρεται να έχει υπερδιπλασιάσει τις αποστολές πετρελαίου στο Yanbu από τις αρχές Μαρτίου. Ο τερματικός σταθμός διαχειριζόταν συνήθως μεταξύ 1 και 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα, με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας να αναφέρει ότι μέχρι τις 9 Μαρτίου, ο όγκος πλησίαζε τα 5,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα που κινούνταν μέσω του αγωγού. Η Aramco είπε ότι περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια θα είναι για εξαγωγή και ο υπόλοιπος όγκος θα πάει στη SAMREF για επεξεργασία. Ο αγωγός πιστεύεται ότι μπορεί να μεταφέρει έως και 7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα στη μέγιστη χωρητικότητα.

Το Βασιλικό Ναυτικό του Ηνωμένου Βασιλείου

Το Βασιλικό Ναυτικό του Ηνωμένου Βασιλείου αναμένεται να ηγηθεί διεθνούς πρωτοβουλίας, με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με δημοσίευμα των Times προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη διέλευση πλοίων από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στις διεθνείς προσπάθειες για τη διατήρηση της ασφάλειας σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας και εμπορευμάτων παγκοσμίως.
Όπως ανέφεραν Βρετανοί αξιωματούχοι στην εφημερίδα, το Ηνωμένο Βασίλειο προτίθεται να αναπτύξει ναρκοθετικά πλοία, σε συνεργασία με τις πολεμικές ναυτικές δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας. Ορισμένα από τα πλοία που θα συμμετάσχουν ενδέχεται να είναι αυτόνομα, γεγονός που υπογραμμίζει την αυξανόμενη χρήση προηγμένων τεχνολογιών στις επιχειρήσεις θαλάσσιας ασφάλειας.
Παράλληλα, σύμφωνα με το Politico, το Λονδίνο έχει προσφερθεί να φιλοξενήσει σύνοδο κορυφής, με τη συμμετοχή περισσότερων από 30 χωρών, οι οποίες έχουν ήδη υπογράψει κοινή δήλωση, εκφράζοντας την πρόθεσή τους να καταβάλουν «κατάλληλες προσπάθειες» για τη διασφάλιση της ελεύθερης και ασφαλούς ναυσιπλοΐας στην περιοχή.